يکى از اهداف ژئوتوريسم، آموزش مفهوم پايه علوم زمين به همگان به ويژه کودکان و نوجوانان است. آشنايى با پديده هاى زمين شناختى و ارزش آنها، موجب احساس نزديکى بيشتر با زمين و طبيعت و افزايش حس مسئوليت فردى و اجتماعى افراد؛ نسبت به حفاظت از اين پديده ها خواهد شد.

کوه پنجه علی - استان کردستان - عکس از: جناب آقای بهنام صادقی

پيش از اين، به دليل نو بودن موضوع ژئوتوريسم و عدم ارائه تعريف دقيق از آن و نبود منابع و مستندات تدوين شده؛ اين نوع گردشگرى را بوم گردى در نظر مى گرفتند.

چشمه قیر روان - استان ایلام - عکس از: جناب آقای دکتر جعفر سپهری

حقيقت اين است که هر دو رشته گردشگرى (ژئوتوريسم و اکوتوريسم) زيرمجموعه اى از توريسم وابسته به طبيعت (Nature Based Tourism) به شمار رفته و زيرشاخه يکديگر نيستند. تفاوت بزرگ اين دو اين است که اکوتوريسم بيشترين توجه را به موجودات زنده و محيط هاى زندگى (گياهى و جانورى) معطوف مى دارد. (همان گونه که نام آن و ارتباطش با اکوسيستم و اکولوژى آن بر مى آيد)

رسوبات دریاچه ای پلیوسن زیرین؛ پدیده رسوبی - استان آذربایجان شرقی - عکس از: جناب آقای عنایت الله حق فرشی

اما ژئوتوريسم به پديده هاى "زمين شناختى" و "زمين ريخت شناسى" پرداخته و در واقع با طبيعت بي جان و سير تحولى آن سر و کار دارد. حتى در مواردى که ژئوتوريسم موضوع فسيل ها را مورد نظر قرار مى دهد - به يک موجود اکنون غير زنده - يا سنگ (سنگواره) توجه کرده است؛ هر چند که اين سنگ، خواستگاه زنده داشته است. البته موضوع سنگواره ها پل ارتباطى بين دانش زمين شناسى، زيست شناسى و آب و هواشناسى ديرين است.

دریاچه ولشت - استان مازندران - عکس از: جناب آقای محسن زاد صالح

براى جداسازى ژئوتوريسم و اکوتوريسم، مثال زير مى تواند تفاوت ها را به روشنى بيان نمايد:

رشته هايى مانند کوه نوردى و تپه نوردى از زيرمجموعه هاى اکوتوريسم هستند؛ اما هدف و فعاليتی که اکوتوريسم ها و ژئوتوريست ها در اين بخش از طبيعت انجام مى دهند، يکسان نيست. براى يک ژئوتوريست، هدف؛ کوه نوردى يا تپه نوردى نيست و سفر به اين گونه جاها براى شناخت و مطالعه خود پديده (کوه، تپه، دره و ...) و چگونگى پيدايش و ساختار آن است.

دریاچه نمک مرنجاب - استان اصفهان - عکس از: جناب آقای دکتر جعفر سپهری

اين در حالى است که يک اکوتوريست، براى کوه نوردى ورزشى يا تفريحى، بازديد از چشم اندازها و تماشاى گياهان و جانوران و هدف هايى اين گونه؛‌ به طبيعت سفر مى کند. به طور کلى، ژئوتوريسم؛ نوعى گردشگرى طبيعى بر پايه دانش زمين شناسى است.

منبع تصاویر، منبع و پیوند مطلب: سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور

با سپاس فراوان - گروه کوه نوردی کلکچال -   www.kolakchal.ir    -   www.kolakchal.com