اهمیت آب، تنوع زیستی، جنگل، مرتع و فرش سبز کوهستان
آب: کوه ها را "برج های آب شیرین جهان" می نامند. تمامی رودخانه های بزرگ دنیا از کوه ها سرچشمه می گیرند. بیش از نیمی از مردم جهان برای کشاورزی، صنعت، مصارف خانگی و آشامیدن به آب شیرین کوه ها وابسته هستند.
تنوع زیستی: کوهها به دلایلی همچون شیب، جهات جغرافیایی، جنس خاک و "کمربندهای ارتفاعی" مختلف، دارای غنیترین تنوع گونهای (گیاهی و جانوری) هستند. بسیاری از گیاهانی که زمانی در دشتها زندگی میکردند، به دلیل خشکی و کم آبی این محیط ها، کوهستانها را برای ادامه زندگی و بقای خود انتخاب کردهاند. در کوههای کشورمان تاکنون ۸۰۰۰ گونه گیاهی شناسایی شده که از این تعداد حداقل ۱۵۰۰ گونه بومی ایران هستند یعنی در جای دیگری از جهان نمی رویند.
جنگل: ۲۸ درصد از جنگل های جهان و بیش از ۸۰ درصد از جنگل های ایران در نواحی کوهستانی و مرتفع قرار دارند. جنگل های کوهستانی برای سلامت انسان مهم و ضروری بوده، از آب و خاک حفاظت میکنند، خانه امن جانوران و حیاتوحش هستند و مواد غذایی و چوب را در اختیار ما قرار میدهند. جنگلها را بزرگترین سدهای آبی جهان نامیدهاند زیرا قابلیت نفوذ آب در خاک جنگل بیش از ۴۰ برابر خاک معمولی است.
مرتع: بیشترین و مرغوبترین مراتع کشورمان در نواحی مرتفع و کوهستانی قرار دارند. این مراتع هم از نظر ارزش های زیست محیطی و هم از نظر ارزش های علوفه ای دارای اهمیت می باشند. بنابر آمار فائو، ارزش های زیست محیطی یک هکتار مرتع در یک سال ۲۳۲ دلار و ارزش علوفه ای آن تنها ۵۷ دلار است.
این در حالی است که مراتع کوهستانی به شدت مورد تعلیف دام قرار داشته و ارزش های زیست محیطی آن ها به ویژه نقش آن ها در حفظ آب و خاک نادیده گرفته می شود. با تخریب مراتع، خاک کوه ها به راحتی با ریزش باران شسته شده و از دسترس خارج میشود.
جاذبههای گردشگری: کوه ها مجموعه ای از زیباترین جلوه های طبیعی را در خود جای داده اند. پستی و بلندی، ارتفاع، دره، آبشار، گل و گیاه و... از مناظری هستند که در مجموع، کوهها را به موزههای منحصر بفرد طبیعی تبدیل نموده اند. آرامش محیط و دوری از جنجال و شلوغی شهرها از دلایلی هستند که هر ساله میلیون ها انسان را به کوهها می کشانند.
فرش سبز کوهستان: بوته ها، گل ها، گیاهان، درختان و درختچه ها، فرش سبز کوهستان را تشکیل می دهند. فرش سبز کوهستان، لایه محافظ خاک در مناطق کوهستانی است. در صورت تخریب این لایه محافظ، خاک در شیبهای کوهستانی در معرض فرسایش شدید آبی و خاکی قرار میگیرد.
منبع مطلب و تصاویر: انجمن حفظ محیط کوهستان ، نوشته: جناب آقای عبداله اشتری
با سپاس فراوان - گروه کوه نوردی کلکچال - www.kolakchal.ir - www.kolakchal.com
