درخش سبز از پدیده‌های جوی نادر است و وقتی اتفاق می‌افتد که هنگام غروب خورشید در افقی تمیز و بدون غبار، سراب نیز رخ دهد و درنتیجه تصویر لبه بالایی خورشید به رنگ سبز بالاتر از قرص خورشید ظاهر شود.

 

در این تصویر، از غروب خورشید که جیان ‌لوکا لومباردی از رصدخانه جنوبی اروپا در کوه 2600 متری سروپارانال در صحرای آتاکامای شیلی گرفته، دو کمان سبز رنگ متفاوت را می‌بینید که بالای خورشید درحال‌غروب ظاهر شده‌اند. این پدیده، درخش سبز نام دارد.

وقتی نور سفید خورشید؛ وارد جو می‌شود، به طیف رنگی (همانی که در رنگین‌کمان می‌بینیم) تجزیه می‌شود؛ اما ضریب ‌شکست هوا بسیار نزدیک به خلأ است و به همین دلیل این اثر در شرایط عادی قابل تشخیص نیست. در اثر این شکست نور، قرص خورشید به شکل چند تصویر رنگی متفاوت دیده می‌شود که دایره‌های نارنجی و قرمز در پایین و دایره‌های سبز و آبی در بالای خورشید به‌ ظاهر زرد‌ رنگ قرار می‌گیرند.

 

البته بیشتر مساحت این دوایر، هم ‌پوشانی دارد و به دلیل درخشش بسیار زیاد قرص خورشید، قابل تفکیک نیستند. اما وقتی خورشید در افق غروب می‌کند و نور قرص خورشید آرام‌ آرام کاهش می‌یابد، شرایط برای تفکیک این تصاویر رنگی فراهم می‌شود. از سوی دیگر، به هنگام غروب خورشید، نور مسافت بیشتری را در افق طی می‌کند و درنتیجه فاصله دوایر رنگی از قرص خورشید بیشتر می‌شود.

 

اما این به ‌تنهایی برای مشاهده درخش سبز کافی نیست، چراکه فاصله لبه بالایی قرص سبزرنگ از قرص ظاهری خورشید بسیار کم است. برای افزایش این فاصله و رسیدن به توانایی تفکیک چشم به پدیده سراب نیاز داریم. سراب وقتی اتفاق می‌افتد که دو لایه هوا با دمای متفاوت در مجاورت یکدیگر قرار بگیرند. پرتویی از نور که از محیط با ضریب‌شکست بالاتر (هوای سرد) به محیط با ضریب‌شکست کمتر (هوای گرم) حرکت می‌کند، بازتاب می‌شود و درنتجه تصویری از آن جسم ایجاد می‌کند.

در بیابان و صحرا، پدیده سراب باعث پدید آمدن تصویر آسمان بر روی زمین می‌شود، که انسان این تصویر را به اشتباه؛ آب تفسیر می‌کند. در درخش سبز، سراب علاوه بر افزایش پرتوهای نور سبز رنگ، باعث افزایش فاصله زاویه‌ای تصویر سبز رنگ از خورشید شده و شرایط مشاهده درخش سبز را فراهم می‌آورد. در بعضی شرایط جوی خاص، درخش آبی نیز دیده شده است.

پی نوشت: از استاد ارجمند؛ "جناب آقای دکتر جعفر سپهری" که لینک و اطلاعات این مطلب را ارسال نموده اند، بسیار متشکریم.

منبع و پیوند مطلب: خبرآنلاین                                                          تاریخ خبر: ۰۸/۰۹/۱۳۹۰   

با سپاس فراوان  -  گروه  کوه نوردی کلکچال  -   www.kolakchal.ir    -   www.kolakchal.com