گروه کوه نوردی کلکچال

محرك های سیستم اعصاب مركزی توسط ورزشكاران برای افزایش میزان انرژی، دقت و تمركز حواس، تحریك رفتاری و بالا بردن سطح هوشیاری استفاده می شوند غافل از اینکه مصرف مواد محرك علاوه بر پیامدهای زیان بار شناخته شده خود نوعی دوپینگ برای ورزشکاران محسوب می شود.

آمفِتامین ها از جمله این مواد هستند كه سرآغاز دوپینگ در ورزش های نوین با این داروها بوده است. مت آمفتامین (شیشه) یكی از تركیباتی است كه متاسفانه مصرف آن در بین گروه سنی جوان و ورزشكار نیز مشاهده می شود چرا كه سبب بالا رفتن كاذب انرژی و كاهش خواب و اشتها می‌شود. به این ترتیب ورزشكارانی كه در مسابقه هستند، آن را برای افزایش استقامت بدن مصرف می‌كنند.

شیوع مصرف این مواد در میان این قشر و بخصوص زنان ورزشكار دلایل دیگری هم دارد؛ تبلیغات دروغین درباره شیشه باعث شده است این ماده ممنوعه به عنوان ماده‌ای برای تناسب اندام، تولید انرژی بیشتر و حتی افزایش قوای جنسی شناخته شود.

كاهش خواب و اشتها و افزایش تحرك به طور مسلم به كم شدن وزن می‌انجامد، اما قدرت جادویی و کاذب شیشه فقط مدتی كوتاه طول می‌كشد و پس از آن در حالی كه مصرف‌كنندگانش را به شدت معتاد كرده است، برعكس عمل می‌كند. پس از چند ماه مصرف شیشه به واسطه به هم خوردن تعادل پروتئین در بدن، ماهیچه‌ها تحلیل می‌روند و انرژی‌ زایی و افزایش قدرت متوقف می‌شود.

استفاده از شیشه، از آن جهت كه عروق دهانی را منقبض می‌كند، به خرابی سریع دندان‌ها می‌انجامد كه یكی از نشانه‌های شناخت معتادان به این مخدر است. گرچه خشكی و چروكیدگی پوست، كم‌خونی و ضعف حافظه نیز از جمله نشانه‌های مصرف شیشه است، اما  واضح‌ترین علامت مصرف شیشه به هم خوردن تعادل روانی معتادان آن است.

افزایش ترشح ماده دوپامین در مغز پس از مصرف شیشه، معتادان را به پرخاشگری، افت كاركرد روزانه، اختلال در خواب، پرحرفی غیرعادی، توهم‌های بینایی و شنوایی، باورهای پارانوئیدی (بدبینانه) نسبت به دیگران كه منجر به جنایت می‌شود و افسردگی شدید دچار می‌كند و در 20 در صد معتادان جنون و خودكشی را سبب می‌شود.

ولی اخیرأ مصرف سایر مواد محرك هم به بهانه كاهش وزن در بین زنان رواج یافته است. با وجود این كه سوء مصرف مواد مخدر در زنان بسیار كمتر از مردان است ولی به دلیل ظاهر فریبنده تبلیغات محصولات مرتبط با لاغری، سوء مصرف مواد محرك در خانم ها بیشتر از آقایان  است. گاهی در برخی از باشگاههای ورزشی مشاهده می شود كه مكمل هایی برای این قشر از ورزشكاران تحت عنوان مكمل های موثر در تناسب اندام و لاغری عرضه می شود كه بعضأ آلوده به انواع مواد محرك هستند.

متیل هگزان آمین (methyhexaneamine) یكی از تركیبات آمفتامینی است كه در تركیب مكمل های جدید وارده به بازار مصرف دیده شده است. همچنین در اواخر سال  2010 میلادی گزارش هایی مبنی بر مثبت شدن نتیجه آزمایش دوپینگ ورزشكارانی در انگلستان، هندوستان و استرالیا با مصرف مكمل های آلوده به این ماده اعلام شده است. این تركیب با اسامی زیر نیز در لیست اجزاء تشكیل دهنده محصولات متنوع مكملی ممكن است مشاهده شود:

Dimethylamylamine ، Dimethylpentylamine ، DMAA ، Forthane ، Floradrene ، Geranamine ، Geranium oil ، Flower oil ، 1,3-dimethylamylamine

لازم به ذكر است كه این تركیب در گذشته در فرمولاسیون اسپری های دكونژستانت بینی كاربرد داشته است، ولی اخیرأ با توجه به شناسایی اثرات تحریك كنندگی آن در تركیب مكمل های غذایی - ورزشی وارد شده است. همچنین ممكن است به منظور افزایش دادن اثرات تحریك كنندگی و انرژی زایی، این تركیب همراه با كافئین در فرمولاسیون ۲ گروه مكمل های مورد اشاره زیر استفاده شود:

1- مكمل های لاغری: به عنوان مثال نوشیدنی های پودری و قرص هایی چربی سوز و كاهش دهنده وزن. این تركیبات معمولأ حاوی تركیب افدرا كه خود نیز در فهرست ممنوعه قرار دارد،‌ نیز هست.

2- مكمل های محرك قبل از تمرین: این محصولات معمولأ در دوره های بدنسازی به عنوان افزایش دهنده قبل از تمرین یا pre-exercise boost عرضه و مصرف می شوند.