چاقی و افزایش وزن؛ یک معضل بهداشتی مهم در جوامع امروزی هستند. چاقی با عوارض مزمن زیادی از قبیل بیماری های کرونری قلب، فشارخون، سکته های مغزی، دیابت و بیماری های کیسه صفرا مواردی از سرطان ها و اختلالات عضلانی - اسکلتی از قبیل آرتروز همراه است.

با افزایش سن، به دنبال تغییرات فیزیولوژیک بر میزان چاقی افزوده می شود. بسیاری از غذاها که توسط افراد استفاده می شوند، از میزان چربی بالایی برخوردار هستند و در عوض؛ مواد مغذی کمی دارند. این نوع تغذیه به علاوه زندگی کم تحرک، عامل اصلی چاقی در جامعه در جامعه می باشند. به همین علت، جهت کاهش وزن باید مردم را تشویق به کم خوردن و افزایش تحرک نمود.

علاوه بر این، باید به اختلالات رفتاری و جراحی های کاهش وزن نیز توجه داشت. عبارت وزن ایده آل، عبارت صحیحی نمی باشد. امروزه بیشتر روی وزن سلامتی (healthy body weight) تاکید می شود که در مورد هر شخص، این "وزن سلامتی" با شخص دیگر فرق می کند. ساده ترین راه تعیین وزن مطلوب، استفاده از BMI (نسبت وزن به کیلوگرم بر مجذور قد به متر) است.

BMI یک شاخص کامل نمی باشد، زیرا میزان چربی بدن را تعیین نمی کند. به عنوان مثال یک ورزشکار عضلانی ممکن است یک BMI بالا و در نتیجه در حد چاق را نشان دهد. اما این BMI بالای او ناشی از توده عضلانی بالا است و بر عکس شخص با BMI طبیعی ممکن است، میزان چربی بالایی داشته باشد. BMI بیش از آن که استفاده فردی داشته باشد کاربرد خوبی در مطالعات اپیدمیولوژیک دارد.

به هر حال، در یک فرد نسبتاً ساکن با اندازه بدنی متوسط استفاده از BMI می تواند مفید باشد. میزان مطلوبBMI بین ۵/۱۸ تا ۵/۲۴ می باشد. زیرا در این محدوده، کمترین خطر بیماری های مزمن وجود دارد. همان طور که میزان بالای این ایندکس، خطر بیماری های مزمن را زیاد می کند، یک BMI زیر ۵/۱۸ نیز شخص را در معرض پوکی استخوان اختلالات گوارشی و ایمونولوژیک و الکترولیتی قرار می دهد. ضمن این که، یک BMI پایین می تواند نشانه ای از اختلالات خوردن باشد.

نویسنده: آقای دکتر علیرضا چیت ساز - متخصص طب ورزشی / هیئت پزشکی ورزشی استان مرکزی

منبع: فدراسیون پزشکی ورزشی - با سپاس فراوان - کاوه اشکشی - گروه کوه نوردی کلکچال - www.kolakchal.ir