اصول استعدادیابی: هاولی سک و همکاران (۱۹۸۲) اصول دهگانه ای را برای استعدادیابی؛ پیشنهاد کرده اند که در زیر به آن ها اشاره می شود:

۱-       روش ها و آزمون هایی که به کار گرفته می شوند، باید اعتبار و پایایی لازم را در شناسایی افراد مستعد از غیرمستعد داشته باشد.

  

۲-       در انتخاب افراد با استعداد، مراحل زیر رعایت شوند:

الف- انتخاب اولیه افراد با استعداد در کلاس های معمولی تربیت بدنی مدارس،

ب- انجام تمرینات تخصصی فقط در یک گروه هم خانواده ورزشی، بر حسب توانایی ها و ویژگی های بدنی و روانی افراد.

ج- هدایت ورزشکار به سمت فقط یک ورزش تخصصی.

د- تعیین و فراهم آوردن امکانات برای این که فرد به اوج عملکرد ورزشی خود برسد.

 

۳-       از تخصصی کردن زود هنگام خردسالان، در فقط یک ورزش؛ باید خودداری شود و فعالیت در یک گروه از ورزش های هم خانواده باید در ابتدای کار قرار گیرد.

 

۴-       استفاده از متغیرهای پایدارتر ارثی برای ورزشکاران مستعد، پیشنهاد می شود ولی، چون افراد با بهبود وضعیت زندگی و استفاده از مربیان و تکنولوژی بهتر؛ می توانند با سرعت بیشتری پیشرفت کنند لذا، تأکید تنها بر ویژگی های ارثی برای پیشگویی عملکرد ورزشی در آینده؛ ناکافی خواهد بود.

 

۵-       از نظر این که رسیدن به اوج ترقی در ورزش، نیاز به متغیرها و عوامل مختلف و متعدد دارد؛ لذا در امر استعدادیابی باید از علوم و متخصصین متنوع و متعدّد استفاده شود، تا جامعیت استعدادیابی تأمین گردد.

 

۶-       در انتخاب و اولویت بندی متغیرها؛ برای استعدادیابی لازم است در درجه نخست، "عوامل پایدار غیرقابل جبران" مانند: قد و در درجه دوم، "عوامل پایدار ولی قابل جبران" مانند: سرعت و در درجه بعدی؛ "عوامل ناپایدار و قابل جبران" مانند: انگیزه توجّه شود.

 

۷-       افراد مستعد، باید از بین بیشترین تعداد ممکن از افراد قابل انتخاب؛ برگزیده شود.

 

۸-       در فرآیند استعدادیابی، باید جنبه های دموکراسی و انسانی رعایت شود.

 

۹-       فرآیند استعدادیابی، باید به طور بسیار دقیق؛ برنامه ریزی شود و روش های کنترل کیفی، در همه مراحل و موارد آن به کار رود.

  

۱۰-   استعدادیابی را باید به عنوان بخشی از پرورش استعدادهای ورزشی؛ در نظر گرفت و اجرا کرد. 

نویسنده مقاله: سرکار خانم معظمه نیکبخت - کارشناس ارشد بیومکانیک ورزشی - هیئت استان کرمان

منبع: فدراسیون پزشکی ورزشی - ۰۶/۰۱/۱۳۹۲ - با سپاس - گروه کوه نوردی کلکچال - www.kolakchal.ir