یكی از راهكارهای نجات مصدومین گرفتار در آوار زلزله، مفقودان و غرق شدگان در سیلاب، افراد گرفتار در سقوط بهمن و مناطق و معابر كوهستانی، نجات گم شدگان و گاهی كشف اجساد حادثه دیدگان، استفاده از سگهای تجسس و نجات (زنده یاب و جسد یاب) است. بیشترین مشكل گروههای تجسس و نجات در زمان وقوع حوادث طبیعی و غیرطبیعی در كشور؛ نگرش نادرست و فقر فرهنگی برخی در استفاده از سگهای زنده یاب و جسد یاب است كه باید فرهنگ استفاده از سگ های زنده یاب در عملیات امدادی و طرز برخورد مردم با مربیان سگ های زنده یاب و جسد یاب ترویج شود.
بر اساس این گزارش در عملیات جستجو و نجات با این نوع سگها در حوادث و سوانح، نژاد خاصی مورد نظر نیست، بلكه هوش و توانایی سگها مهم است تا بتواند در آزمایشهای مختلف موفق شود. ایران یكی از 10 كشور حادثه خیز جهان بوده و جزو مناطق پر خطر محسوب میشود لذا احداث و تجهیز مراكز تربیت و نگهداری از سگهای تجسس، امری حیاتی و اجتناب ناپذیر است. دانشمندان دریافتهاند كه حس بویایی و هوش سگهای تجسس و نجات از پیشرفته ترین دستگاههای الكتریكی زنده یاب بالاتر است و دلیل آموزش این گونه سگها در كشورهای پیشرفته و توسعه یافته به منظور نجات افراد گرفتار در حوادث همین مساله است.
ضرورت به كارگیری از سگهای زنده یاب برای نخستین بار پس از وقوع زلزلههای رودبار، منجیل و بم به وضوح احساس و نسبت به تشكیل گروه سگهای تجسس و نجات در سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر اقدام شد. طبق تجربیات به دست آمده از سوی گروه های امداد و نجات بین المللی، از لحاظ نژادی، سگهای ژرمن شپهرد 'German Shepherd' قابلیت بیشتری جهت یادگیری عملیات زنده یابی و انس با انسان را داشته و در شرایط آب و هوایی كشورمان جواب دهی بیشتری دارند، و هم اكنون در ایران تكثیر و پرورش مییابند.
سگها دارای شامه بسیار قوی بوده و حس بویایی آنان تا یك میلیون برابر انسان تخمین زده شده است و این موجود میتواند تمامی بوهای متصاعد شده در محیط را به تفكیك حس كند. مربیان در مدت یك سال و نیم به سگها یاد میدهند كه در برابر بوی انسان زنده واكنش نشان دهند به طوری كه از این موجودات در كارهای مختلف نظیر موادیابی و سایر عملیات تجسس و نجات نیز استفاده میشود. طبق آخرین تحقیقات انجام شده در معتبرترین مؤسسات علمی سوئیس، مشخص شد پیشرفته ترین دستگاه های زنده یاب در شرایط مناسب تا 35 درصد امكان موفقیت داشته در حالی كه عملیات جستجو و نجات با سگهای زنده یاب تا 95 درصد به موفقیت میانجامد.
Close-up of a German Shepherd's face showing the long muzzle
black nose and brown, medium-sized eyes
در اواخر سال 1379چند تن از مربیان برجسته سگهای تجسس از صلیب سرخ آلمان به ایران آمدند تا به آموزش مربیان ایرانی بپردازند كه در این میان 10 نفر از امدادگران سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر به كلاسهای مربیگری راه یافتند. در سال 1383 كار آموزش به پایان رسید و آنان موفق به اخذ مدرك بینالمللی مربیگری سگهای تجسس از صلیب سرخ آلمان شدند و با تربیت 10 قلاده سگ تجسس كار خود را تحت عنوان گروه آنست (آمادگی و نگهداری سگهای تجسس) آغاز كردند.
German Shepherd Dog - Wiki Pedia
حضور چشمگیر این گروه در منطقه زلزله زده شهرستان بم بسیار حائز اهمیت بود چرا كه این گروه توانست با استقاده از سگهای تجسس و نجات خود حدود 70 نفر زنده و 820 نفر فوتی را از زیر آوار بیرون بیاورند. در زلزله بم، 25 كشور در مجموع حدود100 قلاده سگ تجسس و نجات به ایران آورده بودند. اما در زلزله اخیر استان آذربایجان شرقی و شهرستان های ورزقان، اهر و هریس استفاده از سگهای تجسس و نجات به خاطر شرایط فرهنگی و محیطی غالب منطقه كمتر مورد استفاده قرار گرفت كه این نیازمند فرهنگ سازی استفاده از سگهای یاد شده در مناطق خاص برای نجات جان افراد گرفتار و مضطرب در حوادث و سوانح احتمالی است.
منبع: خبرگزاری ایرنا - گزارش: آقای فرهاد شرف پور تاریخ: ۰۴/۰۶/۱۳۹۱ کد خبر: ۸۰۲۹۱۳۰۴
تصاویر ۳ تا ۵: ویکی پدیا - با سپاس فراوان - گروه کوه نوردی کلکچال - www.kolakchal.ir - www.kolakchal.com
